Publiceren en valoriseren

 

Wat is valorisatie ?

Valorisatie of "technologie transfer" is de terbeschikkingstelling van (intellectuele) eigendomsrechten op universitaire kennis door verkoop of het verlenen van de toestemming tot het gebruik ervan, aan derden (waaronder overheid en bedrijven). Op die manier wordt aan die derden toegestaan deze kennis verder te ontwikkelen tot een product (in de meest brede zin van de betekenis) dat vervolgens wordt gecommercialiseerd, al dan niet door dezelfde partner.

 

Waarom valorisatie ?

Naast onderwijs en onderzoek vormt maatschappelijke en wetenschappelijke dienstverlening de derde volwaardige functie die de universiteit vervult in het maatschappelijk bestel. De bedoeling is de kennis die aan de universiteit ontwikkeld wordt te laten doorstromen naar de maatschappij. Naast het afsluiten van onderzoekscontracten met overheidsdiensten en ondernemingen, waarbij tegen vergoeding een welbepaalde onderzoeksopdracht wordt gerealiseerd, laat de valorisatie ook toe om de aan de VUB ontwikkelde (al dan niet beschermde) kennis, tegen vergoeding, te transfereren naar relevante maatschappelijke actoren.
De valorisatiepolitiek aan de VUB beoogt dus om zowel voor de samenleving als voor de universiteit nieuwe meerwaarde te creëren. Verschillende transfermechanismen zijn mogelijk, waaronder licentie, verkoop, oprichting spin-off. Valorisatie stimuleert dus ook het onderwijs en het onderzoek aan de instelling door de terbeschikkingstelling van door valorisatie verworven financiële middelen waardoor nieuw onderzoek en het ontwikkelen van nieuwe know-how mogelijk wordt.

 

Welke universitaire kennis kan gevaloriseerd worden ?

De universiteit is decretaal eigenaar van de aan de universiteit ontwikkelde onderzoeksresultaten. In principe kan alle (dus niet alleen technologische) universitaire kennis die een vorser ontwikkeld heeft (en waarvan de universiteit op z’n minst gedeeltelijk eigenaar is of waarop zij enige andere exploitatierechten kan laten gelden) worden gevaloriseerd. In sommige omstandigheden (bvb. contractonderzoek) worden op ad hoc basis de eigendomsrechten op de aan de VUB ontwikkelde onderzoeksresultaten overgedragen aan derden, vandaar het belang om het juridisch statuut van de te valoriseren kennis eerst zorgvuldig te onderzoeken. De inschatting van het exploitatiepotentieel van de vinding is een belangrijk element bij de opstart van een valorisatiedossier.

 

Valoriseren versus publiceren?

Eerst beschermen, dan pas openbaar maken!

Tot op heden bestaat nog steeds de misvatting dat valorisatie van onderzoek (en meer bepaald het octrooieren van onderzoeksresultaten) publiceren zou onmogelijk maken. Dit is absoluut onjuist!. Het is wel zo dat het inderdaad belangrijk is om onderzoeksresultaten met exploitatiepotentieel geheim te houden teneinde eventuele octrooiname (of een andere beschermingsvorm) niet in gevaar te brengen en de publicatie dus uit te stellen tot de beschermingsprocedure opgestart is. Het laten ondertekenen van een geheimhoudingsovereenkomst door derden met wie u de betrokken onderzoeksresultaten wenst te bespreken is dan ook een absolute must zolang bescherming van de vinding niet gerealiseerd is. Vandaar het belang om zo snel mogelijk met de Interface-cel contact op te nemen wanneer u een interessante vinding heeft gedaan, zodat snel kan bekeken worden of dit innovatief wetenschappelijk gegeven ook exploitatiemogelijkheden biedt. Eventuele bescherming van de betrokken onderzoeksresultaten zal dan overwogen en, indien wenselijk, geregeld worden, waarna u vrij bent deze onderzoeksresultaten openbaar te maken via publicatie, via voordrachten, etc. Er gaan nog steeds teveel valorisatie-opportuniteiten verloren, dus snel overleg met de Interface-cel is absoluut noodzakelijk om het potentieel van uw vindingen optimaal te kunnen benutten. Zelfs wanneer publicatie dringend is, zijn er toch mogelijkheden om via een snelle procedure alsnog de onderzoeksresultaten te beschermen. Een beschermd resultaat is geld waard, letterlijk én figuurlijk!

 

Hoe wordt universitaire kennis gevaloriseerd ?

Valorisatiereglement

De wijze waarop universitaire kennis gevaloriseerd wordt, werd vastgelegd in het Valorisatiereglement dat kan bekomen worden bij de Interface-cel van het R&D-Department bij de contactpersonen vermeld op het einde van dit document.

Formulier ter Kennisgeving van mogelijk Valoriseerbare Onderzoeksresultaten

Indien u als universitair vorser denkt dat uw wetenschappelijk onderzoek gevaloriseerd kan worden m.a.w. dat de door u ontwikkelde kennis ontwikkeld kan worden tot een product waarvoor een industriële/maatschappelijke interesse en dus een markt bestaat, dient u de Interface-cel van het R&D-Department te contacteren. U bekomt er het Formulier ter Kennisgeving van mogelijk Valoriseerbare Onderzoeksresultaten waarvan wordt gevraagd het in te vullen. Dit formulier voorziet de onderzoeker en de Interface-cel van alle gegevens die nodig zijn om te beoordelen of het valorisatiepotentieel reëel is.

 

Start valorisatieprocedure

In overleg met de onderzoeker wordt beslist of de onderzoeksresultaten in samenwerking met de Interface-cel (en eventueel externe adviesbureaus) kunnen worden gevaloriseerd. Is dat het geval dan wordt de valorisatieprocedure opgestart na goedkeuring van het dossier door het Rectorencollege.

 

Voortdurende evaluatie

Een voortdurende en kritische evaluatie van de mogelijkheden tot valorisatie vormt een rode draad doorheen het hele valorisatieproces. Regelmatig overleg en een optimale samenwerking tussen de Interface-cel en de betrokken onderzoekers is dan ook onontbeerlijk.

 

Financiële aspecten

De valorisatieprocedure wordt in principe volledig gefinancierd door het Garantiefonds van de VUB. De inkomsten uit valorisatie worden eerst gebruikt om de gemaakte out-of-pocket-kosten (dus niet de diensten van de Interface-cel!) terug te betalen.

De netto-inkomsten uit valorisatie wordt voor één derde toegekend aan het Garantiefonds teneinde de uitvoering van een doeltreffende valorisatiebeleid aan de VUB te waarborgen. Twee derden komt toe aan het onderzoeksteam van de VUB dat de valoriseerbare onderzoeksresultaten totstandbracht. Dit aandeel wordt op basis van een uitdrukkelijke beslissing van de Universiteit besteed aan de financiering van het verder wetenschappelijk onderzoek van dit onderzoeksteam. De onderzoeker kan tot maximaal één derde van deze netto-inkomsten (m.a.w. maximum de helft van het gedeelte dat voor het onderzoeksteam bestemd is) toegewezen krijgen door het Bestuurscollege van de VUB. Hij dient daartoe een uitdrukkelijk verzoek te richten aan dit orgaan.

 

Meer informatie en contact

Meer informatie kan je vinden op de website van de Technology Transfer Interface (TTI). 

 

Met de steun van