Ex-studenten aan het woord: een buitenlandse stage? Doen!

Joris volgde een Specifieke Lerarenopleiding Agogische Wetenschappen en ging op stage in de Democratische Republiek Congo: een verslag.

Een stage in de Democratische Republiek Congo. Daar had ik me bij mijn inschrijving voor de lerarenopleiding niet aan verwacht. Toen die mogelijkheid echter werd toegelicht tijdens een infomoment, dacht ik: waarom niet? Lijstjes met voordelen van buitenlandse stages zijn immers steeds ellenlang. Ze staan niet alleen mooi op het CV,  het zijn vaak gewoonweg bijzondere en erg leerrijke ervaringen.

Congo, was dat niet het land waar Ebola en Aids voor het eerst voorkwamen? Het land van corruptie en vele oorlogen? Het zijn feiten die we helaas niet kunnen ontkennen, maar Congo is zo veel meer dan dat. Dat heb ik zelf mogen en kunnen vaststellen.

Ik kwam er terecht in het ‘Centre Balou’ van Maman Magguy. Een fantastische dame die haar doctorerende echtgenoot naar België volgde en er pedagogie ging studeren. In tegenstelling tot veel andere Congolezen in ‘diaspora’ besloten ze echter naar hun vaderland terug te keren om er iets te gaan betekenen voor de lokale gemeenschap. Hij werd professor aan de universiteit van Lubumbashi, zij werd mede-oprichtster van een lagere school voor kinderen met een beperking.

Kinderen met een beperking zijn in de Democratische Republiek Congo helaas nog vaak taboe en worden veelal als behekst beschouwd.  Het Centre Balou ontfermt zich over deze kinderen en biedt ze aangepast onderwijs, bij voorkeur via inclusieonderwijs. Leerlingen met en zonder beperkingen zitten samen in het klaslokaal en geloof me: het werkt.  Wie in een rolstoel zit, kan rekenen op de klasgenoten als men zich van het klaslokaal naar de speelplaats verplaatst. Wie geen armen heeft, schrijft met de voeten en doet dat mooier dan ik met mijn hand.

Het verhaal van het Centre Balou is een van de vele krachtige verhalen uit Congo waarbij reportages over corruptie en oorlog in het niets verdwijnen. Helaas lijkt echter alleen het negatieve nieuws de Belgische journaals te halen.

Veel vragen waar het Centre Balou mee worstelt, zijn ook bij ons ‘hete hangijzers’. Hoe een optimale leeromgeving creëren voor leerlingen met autisme? Hoe inclusieonderwijs organiseren? Welke zijn de grenzen van dat inclusieonderwijs? In een onderwijscontext is er meer dat ons verbindt, dan dat ons scheidt.

Daar waar de expertise van een jongeling in België vaak in vraag wordt gesteld, was dat in Lubumbashi niet het geval. Met een Master in de Agogische Wetenschappen en een half semester input over didactiek of onderwijsvisies stond ik stevig in mijn theoretische schoenen. Een tijdens het thesisproces aangewakkerd analyserend vermogen was een andere meerwaarde voor mijn ‘opdracht’.

Maman Magguy  vroeg me immers om met mijn bril naar de onderwijspraktijk te kijken. Waar liggen verbeteringsmogelijkheden? Noord-zuidtransfers zijn volgens haar niet aan de orde. De school is immers financieel onafhankelijk, maar het ontbreekt links en rechts aan theoretische expertise. Want wie kennis voor een Congolees verborgen wil houden, moet het opschrijven in een boek werd me verteld. Orale kennisoverdracht blijft een van de hoekstenen van het Congolese onderwijs, zo bleek.

Na een analyse van de lespraktijken in de drie scholen van het Centre Balou, volgde steeds een bijeenkomst van de leraren. Ik deed er mijn verhaal, waarna ruimte was voor discussie over de implementering van de aangereikte verbeteringsmogelijkheden. Die aangereikte kennis werd meestal met open armen ontvangen.

De impact van mijn verblijf mag echter niet overdreven worden. Bij het verzetten van een berg, moet men namelijk beginnen met het wegdragen van kleine steentjes, zeggen ze in China. Ik heb slecht enkele kleine steentjes weggedragen, de berg staat er nog.

Hoewel ik sterk geloof dat de Congolese leraren zelf in staat zijn de achterstand op het Westen ooit in te halen, zijn andere toekomstige leraren uit Brussel meer dan welkom. Psychologen om na te denken over autisme en andere leerstoornissen, economen om de financiële stabiliteit van de school verder te garanderen of elke andere student die de vakdidactiek van zijn domein dieper wil analyseren.

En dan heb ik het nog niet gehad over het ontdekken van de wereld buiten de school. Een wedstrijd gaan bekijken van TP Mazembe, een van de sterkste Afrikaanse voetbalclubs of de lokale eetgewoonten leren kennen. Het hoort er allemaal bij en droeg bij tot deze fantastische ervaring. De lijstjes waarover in het begin sprake, liegen niet.

Kortom:  een onderwijsstage in het buitenland? Gewoon doen!

Wie nog meer wil lezen over mijn ervaringen, kan terecht op mijn blog: jorisraskin.wordpress.com.